Davul Makinesi (Drum Machine)
Davul Makinesi (Drum Machine) Nedir ?
Davul makinesi (drum machine) kavramı müzikte davul veya bateri gibi vurmalı çalgıları, bas sesleri üreten ses sentezleyicilerini (synthesizer) taklit ederek belirli bir ritim yaratmayı sağlayan elektronik cihazlara verilen addır.
Davul makineleri genellikle aşağıdaki işlemler için kullanılır :
1.) Müzikte vurmalı çalgılar veya ritmik bas örnekleri üretmek için
2.) DJ’ler tarafından arka planda ritmik örnekler oluşturmak için
3.) Aklımıza gelen bir parçayı oluştururken veya vurmalı çalgılar üzerine çalışan müzisyenler tarafından pratik yapmak için
Müzikte bu ritm üreten cihazlar kullanılarak vurmalı çalgılar işlevleri veya tekrarlanan döngüler (loops) ile parçaya zenginlik kazandırılır. Bu cihazlar ayrıca bir vurmalı çalgılar konusunda uzman bir profesyonele ihtiyacı ortadan kaldırır. Örneğin davul çalan bir müzisyene ihtiyaç duymadan davul ritmleri üretebilir ve müziğinizde bunu kullanabilirsiniz.
Bu cihazlarda genellikle ritimleri programlamanızı sağlayan bir sıralayıcı (sequencer) sistemi de bulunmaktadır. Sıralayıcılar üretilen sesleri verilen tempoya göre çalar ve bir örnek (pattern) oluşturur. Böylece sanki bir davul ritmi çalıyormuş gibi bir algı yaratılır.
Donanım (Hardware) / Yazılım (Software) / Hibrid (Hybrid) Olarak Çalışan Davul Makineleri
Davul Makineleri (Drum Machines) 3 tip olarak mevcuttur. Bunlar :
- Fiziksel yani donanım olarak çalışan cihazlar
- Hibrid (hybrid) olarak çalışan yani hem donanım hem de yazılımın birleşimi olarak çalışan cihazlar
- Yazılım olarak yani Sanal Enstrüman (Virtual Instrument) olarak çalışan eklentiler (plugin)
şeklinde belirtilebilir.
Fiziksel / Donanımsal Olarak Çalışan Davul Makineleri (Drum Machines)
Fiziksel yani donanımsal olarak çalışan davul makineleri tek başlarına kullanılabilen cihazlardır. Bunları çalıştırmak için herhangi bir yazılıma ihtiyaç duyulmaz. Cihazı elektriğe bağladığınızda herhangi bir yazılım kullanmadan sadece cihazın üzerindeki düğme ve tuşlar yardımı ile bir ritim üretebilirsiniz. Aşağıda bu cihazlara örnekler verilmiştir :
Arturia Drum Brute
Yukarıdaki Arturia DrumBrute davul makinesinde davul seslerini çalabileceğiniz pedler adı verilen kare şeklinde silikon geniş tuşlar bulunmaktadır. Bu pedler vuruş hassasiyeti (velocity sensitive) özelliğine sahiptir. Ne kadar hızlı vurursanız o kadar fazla ses çıkartabilirsiniz.
Aşağıdaki Behringer RD8 MKII modelinde ise Arturia DrumBrute ‘te bulunan pedler yoktur. Ritm programlamayı ve üretilen veya varolan sesleri dinleme işlemini dikdörtgen şeklindeki renkli düğmelere dokunarak gerçekleştirebilirsiniz.
Behringer RD8 MKII
Fiziksel / Donanımsal olarak çalışan bu cihazlarda her ses için ayrı bir ayar düğme seti bulunur. Mesela Bas Davul (Kick), Trampet (Snare), Alkış (Clap) v.b. gibi her sesin kendine özel ayar düğmeleri vardır. Bu düğmeler ile bu seslerin şiddetini (Volume / Level), sağa ya da sola yönlendirilmesini (Pan), sesin tonunu (Pitch / Tone) gibi ayarlarını yapabilirsiniz.
Hibrid (hybrid) Olarak Çalışan Davul Makineleri (Drum Machines)
Günümüzde yazılımların gelişmesi ve Sanal Enstrüman (Virtual Instrument) teknolojisinin ilerlemesi ile birlikte davul makineleri de değişim göstermiş ve herhangi bir Müzik Yazılımı (DAW) bağlantısı olmadan özel yazılımlar ile çalışan hibrid davul makineleri ortaya çıkmıştır.
Bunlara örnek olarak en bilinenlerden bazıları aşağıda gösterilmiştir :
Arturia Spark LE
Yukarıdaki Arturia Spark LE cihazı görülmektedir. Bu cihaz tek başına çalışmaz. Cihazı kullanabilmek için Spark 2 adı verilen yazılımı kurmanız ve bu yazılımı kullanmanız gerekir. Yazılımı kullanabilmek için bu cihazı bir bilgisayara USB kablosu ile bağlamalısınız. Yazılım bu cihaza özel üretildiği için cihazı otomatik olarak tanır ve tuşları ve düğmelerini kullanabilmenizi sağlar. Bu yazılım isterseniz tek başına ya da bir Müzik Yazılımı (DAW) içinde Sanal Enstrüman Eklentisi (Virtual Instrument Plugin) olarak kullanılabilir. Yazılımın görüntüsü aşağıdaki gibidir :
Arturia Spark 2 Yazılımı
Bu yazılımda davul seslerini değiştirebilir, yeni davul sesleri ekleyebilir ve kendi davul setinizi (Drum Kit) oluşturabilirsiniz. Yazılım ayrıca REX Drum Kit adı verilen özel davul seti dosyalarını da tanıyıp bunları da kullabilmenize olanak vermektedir.
Arturia Spark 2 – Davul Sesleri Değiştirme Ekranı (Studio Edit)
Yazılımda ayrıca içindeki veya sizin yüklediğiniz sesleri kullanarak ritmler yaratabileceğiniz sıralayıcı (Sequencer) bölümü de bulunmaktadır.
Arturia Spark LE – Sıralayıcı (Sequencer) Ekranı
Bu cihazlarda 2 şekilde vurmalı çalgıların sesleri üretilir :
1.) Örnekleme yöntemi (sampling) ile ses üretimi
Bu yöntemde dışarıdan kaydedilmiş bir ses dosyasını cihaza veya yazılıma atayarak ilgili tuşa bastığınızda bu sesin çıkması sağlanır. Bu sesler bir ses dosyası olabildiği gibi bazen de özel bir dosya formatındaki davul kitleri de olabilir (Örneğin REX dosyaları)
2.) Ses sentezleme (sound synthesizing) yöntemi ile ses üretimi
Bu yöntemde ses cihazın yazılımında veya kendi içindeki ses üreten elektronik devrelerde sesi değiştirmenizi sağlayan düğmeler ile değişiklik yaparak sağlanır. Ses cihazın içinde üretilir. Bu cihazlar analog davul makinesi (Analog Drum Machine) olarak da adlandırılabilir. Düğmeler yardımı ile bu sesi değiştirebilir, ses tonunu, sesin ne kadar uzun süre duyulacağını v.b. gibi ayarları yapabilirsiniz. Bu üretilen ses cihazda ilgili tuşa bastığınızda çalınır.
Bazı davul makineleri küçük yapıda, taşınabilir ve pille çalıştırılabilirken bazıları da boyut olarak büyük olabilir. Burada cihazın taşınabilirliği sizin için önemli ise buna uygun bir cihaz seçmeniz önerilir.
Davul Makinesi Yazılımları (Drum Machine Softwares)
Bu yazılımlar donanımsal olarak tasarlanmış cihazları taklit eder. Sanal olarak ekranda bu cihaza benzer bir görüntü ve düğmeler ile sanki elinizde bu cihaz varmış gibi aynı sesleri üretir.
Örneğin aşağıdaki D16 Group firmasına ait Nithonat Davul Makinesi yazılımı görülmektedir. Bu yazılım Roland TR-606 cihazını taklit edecek şekilde programlanmıştır.
D16 Group – Nithonat Davul Makinesi Yazılımı
Davul Makinesi yazılımlarının bazıları tek başına çalıştırılabilirken bazıları da bir host (ev sahibi) müzik yazılımına (DAW) ihtiyaç duyarlar.